เขตย่านเมืองเก่าของ Ahmedabad: พิพิธภัณฑ์มีชีวิตที่ต้องร้องว้าวไม่หยุด

หากคุณรักการท่องเที่ยว รักสถาปัตยกรรม รักความเป็นอยู่ของผู้คนที่มีชีวิตชีวาและเต็มไปด้วยสีสัน รักรอยยิ้มและมิตรภาพของเจ้าบ้าน Ahmedabad เป็นอีกเมือง ที่ Design Talk by Montip Lynn ขอแนะนำ ด้วยความสวยงามของเมืองที่ให้ได้ถ่ายภาพไม่เบื่อ ด้วยอาหารที่บอกเล่าความละเมียดละไมของผู้คน รสชาตอาหารที่มีลำดับขั้นตอนและความประณีตเมื่อคุณลิ้มรส ด้วยสีสันลายผ้าที่สะท้อนความภาคภูมิใจในฐานะแหล่งผลิตผ้าคุณภาพดีในภูมิภาคหลายร้อยปี แม้แต่ผู้ดีแห่งกรุงศรีอยุธยา ล้วนถือว่าผ้านุ่ง ผ้าลายอย่างที่มีคุณภาพดีนี้ ต้องมาจากเมืองคุชราต หรือแม้แต่การหยั่งรากของสถาปัตยกรรมหลากศาสนา ที่บอกเล่าความศรัทธาผ่านงานช่างด้วยฝีมือขั้นเทพของวัดวาอารามมัสยิด จะยิ่งทำให้คุณหลงรัก Ahmedabad

มุ่งหน้าไปยังย่านเมืองเก่าของ Ahmedabad เมืองในรัฐคุชราต ประเทศอินเดีย ที่นี่คือที่ที่อดีตยังคงมีชีวิตชีวา เต็มไปด้วยความขลัง (และคุณอาจจะกลายเป็นดาว Selfie เพราะมีคนพื้นเมืองมาขอถ่ายภาพไม่หยุด)

เรื่องเล่าจากอดีตที่ยังคงหายใจ

ย่านเมืองเก่าแห่งนี้ก่อตั้งขึ้นในปี 1411 โดยสุลต่าน Ahmad Shah ผู้ยิ่งใหญ่ (ใหญ่จริง เพราะเขาตั้งชื่อเมืองนี้ตามตัวเองเลย) เมืองนี้เคยเป็นศูนย์กลางการค้าและศาสนาที่สำคัญในยุคนั้น ด้วยความเป็นจุดตัดระหว่างอิทธิพลของศาสนาอิสลาม ฮินดู และเชน การหลอมรวมทางวัฒนธรรมได้สร้างเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือนใครให้กับเมืองนี้ ซึ่งความหลากหลายนี้ยังคงสะท้อนออกมาผ่านทุกมุมถนน ทุกอาคาร และทุกคนที่คุณเจอในตลาด

ชีวิตชิลๆ ในเขตเมืองเก่า

พูดถึงย่านนี้แล้วก็ต้องเล่าถึง “Pols” ชุมชนเล็กๆ ที่ซ่อนตัวอยู่ในเขาวงกตแห่งตรอกซอกซอย ลองนึกภาพเดินหลงในตรอกแคบๆ ที่บ้านทุกหลังเหมือนกำลังเล่าเรื่องราวอะไรบางอย่างให้คุณฟัง Pols นี่แหละคือวิถีชีวิตของชาวเมืองเก่าที่แท้ทรู มีทั้งวัดเล็กๆ ศาลเจ้า และลานกลางที่ทุกคนใช้จัดปาร์ตี้ (หรืออาจจะล้างจาน ตากผ้า ทำโรตี และเลี้ยงแพะจ้า) การใช้ space ของ Pols เป็นเสน่ห์ที่นักออกแบบอยากกรี๊ดสลบ เพราะไม่ว่าจะเป็นพื้นที่แนวราบ หรือแนวตั้ง คนที่นี่ต่างประโยชน์อย่างคุ้มค่า มีความ multifunction อย่างหาตัวจับจาก หน้าบ้านเป็นร้าน ถัดไปเป็นที่เก็บของ ที่นอน บันไดแคบพาดขึ้นชั้นบนแบบไม่ต้องมีชานพักให้สะเทือน พรบ. อาคาร แต่ละพื้นที่ใช้สอยอิงแอบแนบพื้นที่เพื่อนบ้านและสาธารณะ ประตูหน้าบ้านสั่นสะเทือน Architect Data มีตั้งแต่บานกว้างห้าสิบเซนติเมตรขึ้นไป บานคู่ บ้านเดี่ยว ทำให้หน้าบ้านของแต่ละ shophouse มีความกว้างไม่เท่ากัน ยิ่งลานกว้างของชุมชน ยิ่งเป็นที่สุดของการ maximize function ใช้ประโยชน์สุดคุ้ม เป็นทั้งหลุมศพก็มี เลี้ยงแพะ (ส่วนไก่บางบ้านไปเลี้ยงบนหลังคา ซึ่งตรงนี้อาจเป็นต้นแบบของ Vertical Garden ในปัจจุบัน) ตากผ้า ทำกับข้าว วิ่งเล่น และเปิดร้านขายของไปในตัว นั่งเม๊าท์มอยกับเพื่อนบ้านด้วยก็ดี ส่วนทางเท้านั้น บางร้านเอาคอมเพรสเซอร์เครื่องปรับอากาศมาตั้ง คนเดินเท้าก็เดินหลบไปอย่างรู้งาน ไม่มีใครต่อว่าที่วางของขวางทางสาธารณะให้เมื่อยปาก

ตะลึงกับสถาปัตยกรรมที่มีเสน่ห์ (จนต้องถ่ายรูปซ้ำสิบรอบ)

อย่าแปลกใจถ้าคุณจะเผลอตะโกน “โอ้โห” ออกมาโดยไม่รู้ตัว เพราะที่นี่เต็มไปด้วยอาคารที่เหมือนหลุดมาจากนิทาน:

มัสยิด Jama Masjid สร้างในปี 1424 โดยสุลต่าน Ahmad Shah มัสยิดนี้เต็มไปด้วยเสาหินขนาดมหึมาและลวดลายแกะสลักที่วิจิตรบรรจงจนคุณต้องถ่ายรูปเก็บทุกมุม แกะสลักละเอียดยิบเหมือนแกะไม้ จะเป็นลมในความถึก
Sidi Saiyyed Mosque อันนี้ขอแนะนำว่าควรเตรียมกล้องมาดีๆ เพราะหน้าต่างหินฉลุลายต้นไม้แห่งชีวิต (Sidi Saiyyed Jali) อันโด่งดัง (ผู้เขียนเคยนำแบบสลักลายต้นไม้แห่งชีวิตไปทำงานศิลปะส่งอาจารย์สมัยเรียนอยู่มหาวิทยาลัย ความถึกติดตาจนถึงปัจจุบัน) มัสยิดแห่งนี้มีขนาดเล็ก แต่เล็กพริกขี้หนู เพราะหน้าต่างหินฉลุลายสวยงามอ้อนช้อย มีหลายบานด้วยกัน ซ้ำที่ตั้งของมัสยิดมีทำเลในย่านสำคัญ เดินทางเข้าถึงง่าย ในช่วงเวลาละหมาด มัสยิดจะถูกใช้เป็นที่ประกอบพิธีทางศาสนา นักท่องเที่ยวสามารถยืนรอจนพิธีเสร็จลุล่วง จึงเข้าไปถ่ายภาพ สำหรับผู้หญิง ขอแนะนำให้เตรียมผ้าคลุมศีรษะเสียนิดและการแต่งกายมิดชิด คลุมไหล่และเข่า (เหมือนเข้าวัดบ้านเรา) เป็นการให้เกียรติสถานที่ค่ะ
วัด Swaminarayan วัดฮินดูที่สวยแบบตะลึง ทั้งตัววิหารที่ตั้งตรงกลาง หรือตึกแถวไม้แกะฉลุลายโดยรอบ จนเหมือนบ้านขนมปังขิงขนาดใหญ่ ด้านริมประตูทางเข้า เป็นวัดส่วนสำหรับผู้หญิง นักท่องเที่ยวผู้หญิงสามารถเข้าไปชมได้นะคะ
ตลาด Manek Chowk เป็นตลาดที่เต็มไปด้วยชีวิตชีวาและเปี่ยมทักษะแบบผู้เชี่ยวชาญของพ่อค้าแม่ขาย ทั้งร้านเครื่องเทศ ร้านชา ร้านขนมปัง แป้งโรตี ฯลฯ เอาเป็นว่าถ่ายรูปไม่รู้เบื่อ และชาอร่อยมากกกก และคนที่นี่ชอบดื่มชามาก จับกลุ่มเป็นสภาชาตามหัวมุมถนน หรือไม่ก็ยืนกลางถนนเสียเลย ใครจะทำไม
Bhadra Fort ป้อมโบราณคู่เมืองอายุกว่า 600 ปี สูงตระหง่านสง่างาม ถูกโอบล้อมด้วยตลาดขนาดใหญ่ที่เต็มไปด้วยพ่อค้าแม่ขายรวมทั้งคนพื้นเมืองพลุกพล่าน หนาแน่น จนพื้นที่ตลาดชิดกำแพงเมืองโบราณ แต่เมื่อเดินผ่านประตูเมืองขนาดใหญ่ ความวุ่นวายก็มลายไป เหลือเพียงความขลังของป้อมแข็งแรง ที่ปกป้องเมืองมาแสนนาน

ถ้าคุณเดินหลงทาง นั่นคือคุณมาถูกที่แล้ว

อยากรู้จักเมืองเก่าแบบเจาะลึกไหม? งั้นขอแนะนำ “Heritage Walk” ที่จะพาคุณสำรวจตรอกซอกซอย วัด บ้าน และเรื่องราวเก่าแก่ อย่าลืมใส่รองเท้าสบายๆ เพราะคุณอาจเดินเพลินจนไม่อยากกลับ รองเท้ากัดไม่ควรเป็นอุปสรรคเด็ดขาด ในการเดินชมสถานที่ อย่าไปอิงกับแผนที่มาก เพราะการเที่ยวที่สนุก คือการเดินไปเรื่อย ๆ หลงก็ช่างมันเถอะ เพราะสถานที่แต่ละแห่งอยู่ไม่ไกลกันมาก ดีเสียอีก ที่การเดินจะนำคุณไปพบกับวิถีชีวิตจริงๆ ของผู้คน และรอยยิ้มจริงใจของพวกเขา

ย่านเมืองเก่าเมือง Ahmedabad เปรียบคล้ายย่านเมืองเก่าบางกอกเหมือนกัน ดังนั้น คุณจะได้พบหย่อมย่านการค้า ที่มีความชำนิชำนาญและสินค้าน่าจับจ่าย ไม่ว่าจะเป็นย่านเครื่องเทศ ย่านเสื้อผ้าส่าหรี ย่านเครื่องครัว (สนุกนะเออ ทั้งกระทะ ตะหลิวทำโรตี หม้อชงชา น่ารักน่าซื้อไปทั้งนั้น) เครื่องประดับ (แพรวพราวสกาว Bollywood ใส่ได้ทั้งหญิงชาย ปรบมือรัว)

การเดินทาง

ในย่านเมืองเก่า แนะนำเดินทางด้วยเท้านี่แหละค่า ดีที่สุด ได้มองชุมชนด้วยสายตาความเร็วแบบ walking traffic นี่ดีงามที่สุดแล้ว แต่ถ้าเมื่อยขึ้นมา โบกตุ๊กๆ เหลืองเขียว ราคาดี เหมาะกับการตะลุยซอกซอย บรรทุกคนเยอะนิดคนขับก็ไม่ว่าอะไร (เคยเห็นคนพื้นเมืองนั่งไป 7 คนด้วยซ้ำ) รองเท้าสวมสบาย ถอดง่าย (บางวัดต้องถอดรองเท้า) กระเป๋ามิดชิด ไม่หนัก ใส่ของจำเป็นได้พอเพียง

อาหารการกิน

คนพื้นเมืองส่วนใหญ่เป็นมังสวิรัติ จะทานอาหารที่เรียกว่า Thali คือจัดเป็นสำรับหลายอย่าง กินกับแป้ง ข้าว โรตี นาน ฯลฯ ส่วนอาหารมุสลิมก็มีขาย ต้องค้นหาล่วงหน้า เพื่อจะได้ไม่เสียเวลาค่ะ ในส่วนร้าน fast food แบรนด์ดัง จะไม่ค่อยเห็นในย่านเมืองเก่านะคะ สำหรับคนที่รับประทานยาก แนะให้มีขนมติดตัว แต่จะว่าไป กินแบบพื้นเมืองเถอะ อร่อยด้วย สนุกด้วย

*********************************************************

ประวัติผู้เขียนบทความ

มนต์ทิพย์ ลินน์ อัสโสรัตน์กุล (วัฒนรังษีขจร) Montip Lynn Assoratgoon (Wattanarungsikajorn)