Unseen Petchabun
เมืองท่องเที่ยวที่ต้องไปสัมผัส
Unseen Petchabun ไม่ใช่คำกล่าวเกินจริง เพราะจังหวัดเพชรบูรณ์ มีธรรมชาติที่งดงามและมีสถานที่ท่องเที่ยวมากมาย ทั้งภูเขา น้ำตก และวัดวาอารามที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ เพชรบูรณ์เป็นสถานที่ที่เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการพักผ่อนในบรรยากาศที่เงียบสงบและสัมผัสกับธรรมชาติ
เมืองโบราณศรีเทพ Unseen Petchabun
Unseen Petchabun เมืองศรีเทพ เป็นเมืองโบราณที่เพิ่งได้รับการขึ้นทะเบียนมรดกโลก ตั้งอยู่ในบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ อยู่ในอำเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นเมืองโบราณที่มีลักษณะเป็นเมืองแฝด สร้างติดกัน เรียกกันว่า เมืองใน และเมืองนอก
ภายในเขตเมืองใน ประกอบด้วยปรางค์ศรีเทพ ปรางค์สองพี่น้อง เขาคลังใน และโบราณสถานขนาดเล็กกว่า 45 แห่ง มีทั้งสระน้ำและหนองน้ำราว 70 สระ ส่วนเขตเมืองนอก อยู่ทางทิศตะวันออกของเมืองใน ประกอบด้วยโบราณสถานขนาดเล็ก 54 แห่ง มีสระน้ำขนาดใหญ่ตั้งอยู่ทางทิศเหนือ นอกจากนี้ ยังมีโบราณสถานนอกเมืองกว่า 50 แห่ง โดยเฉพาะโบราณสถานเขาคลังนอก ปรางค์ฤาษี โบราณสถานถ้ำเขาถมอรัตน์
เดิมนั้น โบราณสถานเมืองศรีเทพรกร้าง ชาวบ้านเรียกขานว่าเมืองอภัยสาลี จนกระทั่งปี พ.ศ. 2447 จึงมีการใช้ชื่อเมืองศรีเทพ
การตั้งชุมชนบริเวณนี้ เชื่อว่ามีมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย เพราะมีการพบโครงกระดูกมนุษย์พร้อมสิ่งของเครื่องใช้ ทั้งบริเวณนี้ ที่แหล่งโบราณคดีบ้านหนองแดง และที่อื่นๆ ใกล้เคียง
ยุคสมัยพุทธศตวรรษที่ 5 – 11 เป็นยุคชุมชนแรกเริ่มของเมืองโบราณศรีเทพ เป็นชุมชนขนาดเล็ก ปลูกพืชเพื่อการดำรงชีพ หาอาหารจากแหล่งธรรมชาติ มีวิถีชีวิตพึ่งพาธรรมชาติ จนกระทั่งช่วงพุทธศตวรรษที่ 7-11 จึงมีการเปลี่ยนแปลงเนื่องจากการเข้ามาของอารยธรรมต่างถิ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อารยธรรมอินเดีย มีการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม ตลอดจนคติความเชื่อ ชุมชนพัฒนาเป็นสังคมเมือง
วัฒนธรรมทวารวดีจากลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา แพร่มาถึงเมืองโบราณศรีเทพในช่วงพุทธศตวรรษ ที่ 12 – 16 ตามมาด้วยวัฒนธรรมขอมที่เริ่มมีอิทธิพลในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16 – 18 ด้วยเหตุนี้เอง เมืองโบราณศรีเทพ จึงมีสถาปัตยกรรม ศิลปกรรมที่มีความหลากหลาย ทั้งยุคสมัย และความเชื่อ เนื่องจากพัฒนาการของชุมชนที่มีมายาวนาน
เมืองโบราณกว่า 700 ปี ถูกทิ้งร้างด้วยเหตุใด
การก่อร่างสร้างชุมชนของเมืองศรีเทพนั้น มีมายาวนานและมีพัฒนาการที่ต่อเนื่อง ลงหลักปักฐานจนรุ่งเรือง เพราะมีการพบหลักฐานการเริ่มชุมชนตั้งแต่ช่วงก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย กว่า 2000 ปีก่อน จนถึงการพัฒนาเป็นเมือง โดยการรับอิทธิพล ภายใต้วัฒนธรรมทวารวดีมาถึงยุคที่อาณาจักรขอมรุ่งเรือง รวมทั้งสิ้น เป็นเวลาไปต่ำกว่า 700 ปี จากนั้น เมืองได้ถูกทิ้งร้างก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 จะเป็นเพราะเหตุใดนั้น เป็นปริศนาให้นักประวัติศาสตร์ต้องขบคิด
ข้อสันนิษฐานการทิ้งเมือง
ที่ตั้งของเมืองศรีเทพ มีความสำคัญ อยู่ระหว่างอาณาจักรใหญ่ นับเป็นจุดแวะพักระหว่างเส้นทางการค้าของชุมชนโบราณในภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เห็นได้จากความรุ่งเรืองผ่านสถาปัตยกรรม จนถึงศิลปวัตถุที่มีการขุดค้น แสดงถึงร่องรอยวัฒนธรรมที่มีความหลากหลาย
อย่างไรก็ดี การขุดพบพระโพธิสัตว์ชัมภาละ และร่องรอยการต่อเติมปรางค์ศรีเทพ และปรางค์สองพี่น้อง ซึ่งคาดว่าเป็นการเตรียมการเปลี่ยนจากเทวสถานของศาสนาพรามหณ์ให้กลายเป็นพุทธศาสนสถาน ตามที่กำลังนิยมในอาณาจักรเขมรโบราณในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พุทธศตวรรษที่ 18) เป็นร่องรอยสุดท้ายที่ปรากฏ และยังไม่มีการพบหลักฐาน โบราณวัตถุของยุคสมัยหลังจากนี้ ทำให้สันนิษฐานว่า เมืองนี้ ทุกทิ้งร้างก่อนพุทธศตวรรษที่ 19
เมืองขนาดใหญ่ ที่กลายเป็นแหล่งชุมชนสำคัญ มีการพบหลักฐานโบราณวัตถุและโบราณสถานมากมาย เหตุใด ความรุ่งเรืองที่เป็นมาโดยตลอดนับ 700 ปี จึงมาสะดุดและจบสิ้นลง
มีข้อสันนิษฐานเกิดขึ้นมากมาย หนึ่งในนั้น คือโรคระบาด ด้วยเป็นข้อสันนิษฐานที่สอดคล้องกับตำนานพื้นบ้านเรืองฤาษีตาวัวและฤาษีตาไฟ
อย่างไรก็ดี เรายังไม่อาจฟันธง หรือสรุป เหตุผลข้อเท็จจริงการทิ้งเมืองศรีเทพยังคงปริศนา รอการค้นพบทางโบราณคดี หรือเกิดหลักฐานใหม่ เพื่อคลายปริศนาของ Unseen Petchabun เมืองศรีเทพ ต่อไป
การเดินทาง
การเดินทางไปยังเมืองโบราณศรีเทพสามารถทำได้หลายวิธี:
- รถยนต์ส่วนตัว: สามารถขับรถจากกรุงเทพมหานครไปยังเพชรบูรณ์ได้ ใช้เวลาประมาณ 4-5 ชั่วโมง จากนั้นตามป้ายบอกทางไปยังเมืองโบราณศรีเทพ
- รถโดยสารประจำทาง: มีบริการรถโดยสารจากสถานีขนส่งหมอชิตในกรุงเทพฯ ไปยังสถานีขนส่งเพชรบูรณ์ แล้วต่อรถโดยสารไปยังเมืองโบราณศรีเทพ
- รถไฟ: นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางโดยรถไฟจากกรุงเทพฯ ไปยังพิษณุโลก แล้วต่อรถโดยสารไปยังเพชรบูรณ์ และต่อรถไปยังเมืองโบราณศรีเทพ
สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจอื่นๆ ในเพชรบูรณ์ Unseen Petchabun
1. เขาค้อ
- อากาศเย็นสบาย: เขาค้อเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีอากาศเย็นสบายตลอดทั้งปี ทำให้เหมาะสำหรับการพักผ่อนและชมวิวทิวทัศน์ที่งดงาม
- จุดชมวิว: นักท่องเที่ยวสามารถชมวิวพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกที่สวยงามจากจุดชมวิวต่างๆ บนเขาค้อ เช่น จุดชมวิวกังหันลมและจุดชมวิวหอสมุดพระราชทาน
2. วัดพระธาตุผาซ่อนแก้ว
- ความงดงามของสถาปัตยกรรม: วัดพระธาตุผาซ่อนแก้วเป็นวัดที่มีสถาปัตยกรรมที่งดงามและเป็นเอกลักษณ์ ตั้งอยู่บนยอดเขาที่สามารถมองเห็นวิวทิวทัศน์ที่สวยงาม
- การสักการะพระธาตุ: นักท่องเที่ยวสามารถทำบุญและสักการะพระธาตุ ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้านในพื้นที่
3. อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว
- ธรรมชาติที่งดงาม: อุทยานแห่งชาติน้ำหนาวมีธรรมชาติที่งดงามและอุดมสมบูรณ์ ด้วยป่าไม้ น้ำตก และถ้ำต่างๆ ที่น่าสนใจ
- กิจกรรมกลางแจ้ง: นักท่องเที่ยวสามารถทำกิจกรรมกลางแจ้ง เช่น การเดินป่า การตั้งแคมป์ และการชมสัตว์ป่า
4. พิพิธภัณฑ์บ้านหลวงพ่อเพชร
- ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม: พิพิธภัณฑ์บ้านหลวงพ่อเพชรเป็นสถานที่ที่รวบรวมวัตถุโบราณและศิลปวัตถุต่างๆ ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของเพชรบูรณ์
- การเรียนรู้: นักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของเพชรบูรณ์ผ่านการเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์นี้
อาหารท้องถิ่น
เพชรบูรณ์มีอาหารท้องถิ่นที่น่าสนใจและอร่อย เช่น ไก่ย่างวิเชียรบุรี ขนมจีนหล่มสัก และปลาจุ่มรสเด็ด นักท่องเที่ยวไม่ควรพลาดที่จะลองชิมอาหารเหล่านี้เมื่อมาเยือนเพชรบูรณ์
ร้านอาหารแนะนำใกล้อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ
- ครัวคุณสาย
- รายละเอียด: ร้านอาหารท้องถิ่นที่มีบรรยากาศอบอุ่นและเป็นกันเอง เสิร์ฟอาหารไทยที่อร่อยและสดใหม่
- เมนูแนะนำ: แกงส้มชะอมกุ้ง, ผัดไทย, ส้มตำไทย
- ร้านอาหารบ้านสวน
- รายละเอียด: ร้านอาหารที่ตั้งอยู่ในบรรยากาศธรรมชาติ ร่มรื่น มีเมนูอาหารไทยและอาหารพื้นเมืองที่หลากหลาย
- เมนูแนะนำ: ปลาทอดน้ำปลา, ยำตะไคร้, แกงเขียวหวานไก่
- ร้านครัวเจ๊ติ๋ม
- รายละเอียด: ร้านอาหารที่มีชื่อเสียงในพื้นที่ ให้บริการอาหารไทยและอาหารพื้นบ้านในราคาย่อมเยา
- เมนูแนะนำ: ต้มยำกุ้ง, ข้าวผัดปู, ลาบหมู
- ร้านอาหารครัวลุงจ่อย
- รายละเอียด: ร้านอาหารที่มีบรรยากาศสบายๆ เหมาะสำหรับครอบครัวและกลุ่มเพื่อน เสิร์ฟอาหารไทยและอาหารท้องถิ่น
- เมนูแนะนำ: ผัดกระเพราเนื้อ, แกงเลียง, ไก่ทอดสมุนไพร
- ร้านอาหารครัวพิมพ์ใจ
- รายละเอียด: ร้านอาหารที่มีบรรยากาศเงียบสงบ ให้บริการอาหารไทยและอาหารพื้นบ้านที่อร่อยและหลากหลาย
- เมนูแนะนำ: ต้มข่าไก่, ส้มตำปลาร้า, ปลาทับทิมนึ่งมะนาว
การเดินทาง
เพชรบูรณ์สามารถเดินทางได้หลายวิธี:
- รถยนต์ส่วนตัว: สามารถขับรถจากกรุงเทพมหานครไปยังเพชรบูรณ์ได้ ใช้เวลาประมาณ 4-5 ชั่วโมง
- รถโดยสารประจำทาง: มีบริการรถโดยสารจากสถานีขนส่งหมอชิตในกรุงเทพฯ ไปยังสถานีขนส่งเพชรบูรณ์
- รถไฟ: นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางโดยรถไฟจากกรุงเทพฯ ไปยังพิษณุโลก แล้วต่อรถโดยสารไปยังเพชรบูรณ์
*********************************************************
ประวัติผู้เขียนบทความ
มนต์ทิพย์ ลินน์ อัสโสรัตน์กุล Montip Lynn Assoratgoon
- อุปนายกฝ่ายต่างประเทศ สมาคมมัณฑนากรแห่งประเทศไทย 2007 – ปัจจุบัน
- Secretary General, Asia Pacific Space Designers Association 2023 – Present
- Board Member Asia Pacific Space Designers Association 2017 – 2021
- Committee APSDA College of Fellows 2021 – ปัจจุบัน
- Founder/ Director ML Estates Contact
- อาจารย์พิเศษ
- นักเขียนนวนิยาย นามปากกา อลินน์ , ออนนี่ดีว่า
*********************************************************
